De kraanvogel is een statige, sierlijk bewegende vogel die rust en evenwicht uitstraalt. Hij is geduldig. Hij kan urenlang in het water turen totdat het tijdstip daar is om toe te slaan. Een ander opvallend kenmerk is zijn loyaliteit. De kraanvogel kiest zijn partner voor het leven en is trouw aan de groep. 
Beroemd is de dans van de kraanvogel. Voorafgaand aan de paring dansen de paren met elkaar. Ze strekken zich uit en dansen hoog op de poten als ware balletdansers. Tussendoor maken ze diepe buigingen. De jufferkraanvogel, een kraanvogelsoort die ook in Europa voorkomt, danst in de groep. De vogels vormen een kring rond een open plek. Om beurten dansen ze in het midden. De betekenis van dit ritueel is het versterken van de band met de groep.

In Bhutan worden de Zwarthalskraanvogels vereert als boddisattva's. Dit zijn mensen die de verlichting hebben bereikt en die bij de aarde blijven om anderen te helpen het verlichte pad te vinden. Een vaste groep kraanvogels keert na de zomer elk jaar terug bij hetzelfde klooster. Bij aankomst cirkelen de vogels rond het klooster met de klok mee net zoals de boeddhistische monniken dat op de grond doen.

In China en Japan speelt de kraanvogel in veel sprookjes de rol van begeleider bijvoorbeeld tijdens de tocht naar de onderwereld. Ook staat hij symbool voor de helper die anderen kan ondersteunen in een tijd van overgang of op hun reis naar de innerlijke wereld.